Waarom zoveel vrouwen zich schamen voor alopecia (en hoe dat komt)
Ik was 18 en weet nog dat ik tegen mijn moeder zei: “mama, ik kan er niks aan doen, het is niet mijn schuld”. Ik had blijkbaar een gevoel dat ik sorry moest zeggen dat me dit overkwam. Ik wilde niet tot last zijn, niet degene zijn die er steeds over begint, niet een bron van zorgen voor mijn ouders zijn. En om dat ongemak, dat schuldgevoel maar weg te krijgen deed ik net alsof alopecia er niet was.
Ik voelde me al snel niet meer schuldig, want ik wist wel dat ik niets had gedaan waardoor dit me overkwam. Maar in tegenstelling tot dat schuldgevoel, bleef die schaamte jarenlang hangen….
Herkenbaar?
Schaamte bij alopecia is niet overdreven of zwak. Het is evolutionair bepaald en heel herkenbaar. Dit artikel legt uit waar het vandaan komt en wat je ermee kunt doen.
Waarom schaamte bij alopecia (bio)logisch is
Schaamte is de meest menselijke emotie die er bestaat, zei Darwin al. En het heeft een duidelijke evolutionaire functie: het zorgde ervoor dat groepsleden zich conformeerden aan het collectief. Wie anders was, werd veroordeeld, en via schaamte veroordeelde het afwijkende lid zichzelf ook. Dat vergrootte vroeger de overlevingskansen.
Als vrouw met alopecia lijk je niet op de groep. De meeste vrouwen hebben haar, jij niet (of minder of ander haar). En ons oerbrein slaat daardoor op tilt. Vroeger was anders zijn levensgevaarlijk. Nu niet meer. Maar de emotie en die reactie in ons brein is er nog steeds.
Dus nee, schaamte is geen teken dat je zwak bent of je aanstelt. Het is een oeroud mechanisme dat nog steeds actief is, ook al is de context waarin we nu leven totaal veranderd.
Wat schaamte met je doet als je het te lang vasthoudt
Schaamte is ook om praktische redenen een probleem: het levert chronische stress op. En langdurige stress heeft grote gevolgen voor je welzijn. Het leidt tot slaapproblemen, tot het mijden van sociale situaties, tot eenzaamheid. Dat zijn ingrediënten voor een ongelukkige cocktail die kan leiden naar een serieuze depressie.
Alopecia als geheim bewaren en bewaken maakt het extra zwaar.
Veel vrouwen denken dat ze sterk zijn door het te verbergen. Maar wat je verbergt en in het donker houdt, gaat steeds zwaarder en donkerder voelen. En datgene dat je geheim houdt, gaat steeds meer bepalen wat je wel en niet zegt, doet en durft. En voor je het weet pas je je hele leven aan rondom je haar.
Wat helpt
Het eerste wat helpt is observeren wat je de hele dag tegen jezelf zegt. De meeste vrouwen schrikken als ze zich realiseren hoe hard en gemeen ze in hun hoofd zijn voor zichzelf, op een manier die ze nooit voor een vriendin zouden zijn.
En het aller-engste maar ook het meest effectieve is: erover praten. Schaamte verdampt in het licht. Zodra het geheim eraf is, gaat het al snel lichter. En als jij zo dapper bent om dat gesprek te openen, doe je ook iets voor de schaamtegevoelens van de ander, want heel vaak zal je ook een biecht van een ander krijgen - jouw kwetsbaarheid maakt het veilig voor de ander om zich ook kwetsbaar op te stellen. En dat leidt weer tot meer empathie, onderling begrip en meer verbinding.
Je hoeft jouw alopecia niet de rest van je leven als zwaar geheim bij je te dragen. Maar je hoeft het ook niet plotseling aan iedereen te gaan vertellen. De praktijk laat zien dat één gesprek, met iemand die het écht begrijpt en ook de emotionele en mentale impact van alopecia op waarde kan schatten, kan het begin zijn van een nieuwe fase met meer lichtheid, ademruimte en beweging.
Maandelijks maak ik een paar plekken i. ijn agenda vrij om dit soort gesprekken te voeren - zodat jij die lichtheid weer terug kan vinden. Klik op de knop hieronder om een vrijblijvend gesprek te plannen.
Plan een gratis intakegesprek →
Of download eerst de gratis audio om meer te leren over de impact van alopecia.
Evelien Pabbruwe is oprichter van De Alopecia Coach, social psycholoog, NOBCO senior coach en heeft zelf meer dan 20 jaar alopecia. Ze begeleidt vrouwen bij de psychologische en emotionele impact van haarverlies.
